Genel Bilgiler
Adana,
Türkiye'nin güneyinde Akdeniz Bölgesi'nin
Doğu Akdeniz Bölümü'nde yer alan 14.030 km² yüz ölçümüne ve 2.300.000
nüfusa (DİE, 2007 yılı nüfus sayımına) sahip bir
ildir.
Adana
ili, yönetsel olarak 13 ilçe, 9 bucak ve 547 köyden oluşmaktadır.
Adana ili ve il merkezi Türkiye'nin en önemli tarımsal üretim
bölgelerinden olan Çukurova
Deltası'nda yer alır ve esas olarak gelişimi ve
ekonomisi tarımsal üretim ve tarıma dayalı endüstri
yoğunlukludur. Adana kenti, Seyhan ve Ceyhan nehirlerinin oluşturduğu Çukurova
Deltası'ndan kuzeydeki dağlara doğru hafif bir eğimle
yükselen alüvyal dolgu taraçalardan biri üzerinde, denizden yaklaşık
40 km içeride (ve kuzeyde) kurulmuştur. Denizden yüksekliği il
merkezinde 23 m'dir. Seyhan Nehri, bu düzlükte
bir kaç metre gömülmüş geniş bir yatak içinde kentin kuzeyinden
güneyine akar. Irmakla kentin kurulduğu düzlük arasındaki düzey
farkının azlığından doğan sel
baskınları, Seyhan Barajı'nın
yapımından sonra hemen hemen ortadan kalkmıştır. Adana
kentinin çekirdeğini, sırtını doğuda Seyhan
ırmağına dayamış olan Tepebağ yükseltisinin
çevresindeki dairesel yerleşim oluşturur.
Roma
döneminden kalma Taş Köprü,
burayı Seyhan'ın sol kıyısına bağlar. Uzun süre
orta halli bir taşra kenti özelliğini koruyan, nüfusu 20.000-30.000
arası olan Adana; 19. yy'ın ikinci yarısında gelişmeye
başladı. Bu gelişme özellikle 1950'den sonra hızlanarak
Adana'ya bugünkü büyük kent özelliğini kazandırdı. 1886'da,
kent, demir yoluyla Mersin Limanı'na
bağlandı. Hicaz Demiryolu Birinci Dünya Savaşı
yıllarında Torosları aşarak
Adana'ya ulaştı. Bu gelişmeler sonucu kent, özellikle 1950'den
sonra eski çekirdeğin çevresinde daha çok Kuzey-Batı'daki istasyona
ve batıya doğru olmak üzere hızla yayıldı, çekirdek
bölümde kimi düzenlemeler yapıldı. Planlı yeni mahalleler
kuruldu, geniş caddeler ve parklar açıldı. Bu gelişmeler
sırasında büyüme Seyhan'ın sol yakasına taştı.
Türkiye'deki kentleşme sürecinin en hızlı olduğu
yerleşmelerden biri olan Adana, Akdeniz Bölgesi'nin ticaret, sanayi ve
sermaye piyasası bakımlarından en önemli merkezidir.
Gelişmiş bir yol şebekesinin kavşak noktası olan Adana'da,
havaalanı, çeşitli düzeyde eğitim kurumları, Çukurova Üniversitesi ve
Devlet Güzel Sanatlar Galerisi vardır.
Tarihsel Gelişimi
Eski Çağlarda Adana
Tarihi araştırmalardan elde edilen bilgilere göre,
Çukurova, Yontma Taş Devrinden
bu yana yerleşim yeri olmuştur. Çukurova'nın en eski
yerleşim merkezlerinden biri Tepebağ
Höyüğü ilk çağlardan kalmadır. Höyükte rastlanan
surlarla çevrili kent çekirdeği burada Neolitik çağda yaşayan
kent dönemine ışık tutmaktadır. Tepebağ'ın
güneyinde Taş Köprü'nün bitişğinde eski kale
yıktırılarak yerine Adana Kalesi
yaptırılmıştır. Bu kaleyi daha sonra Mehmet Ali
Paşa yıktırmıştır. 1553'te başlayan
Ramazanoğulları devrinde, kent oldukça büyümüş bu dönemde
Ulucami Tuzzhanı, Yağ Camii gibi
eserler yapılmıştır. Adana, Yavuz Sultan Selim'in Mısır
seferinden Osmanlılar'a bağlanmış, 1608'de eyalet
olmuştur. Sırasıyla Konya, Malatya, Şam, Halep eyaletlerine
bağlı kalmıştır. Bir ara Kıbrıs'tan da idare
edilmiş, 1867'de vilayet bundan sonra da Adana Sancaği'nın
merkez ilçesi olmuştur. Bu durum Fransız işgaline kadar
sürmüştür. İşgal sırasında vilayet merkezi
Pozantıya nakledilmiş, işgal sona erince Adana yeniden vilayet
merkezi olmuştur. Cumhuriyet, devrinde çok gelişmiştir
devrinde çok gelişmiştir
|
|
|
|
